Sofya, Bulgaristan’ın başkenti ve en önemli şehirlerinden biri. Çoğu vatandaşın muhakkak bir ihtiyaç için Sofya’ya işi düşer. Ama başkente gitmek o kadar kolay değil. Hele de kış aylarında ülke genelinde kar yağdında vay o zaman vatandaşın haline.
Kaderin garip cilvesine bakın ki, hükümetin otobanlardaki hız sınırını saatte 140 km çıkarmayı kararlaştığı gün şoförler kar dolayısıyla kendi hızlarını azaltmak zorunda kaldı. Saatte 140 km hız bir tarafa, 100 km’yi geçen olmadı. Otobanlar nerdeyse kelimenin tam anlamıyla trafiğe kapandı. Sebebi ise yağan yoğun kar. Ülkeyi etkisi altına alan kar için gerekli önlemler alınmamış ve karın yağmaya başladığı zamanlarda ulaştırmada kılcal damarlar olan otobanlarda önlem yoktu! Buradan yola çıkılarak ülkenin diğer yolları hesap edilebilir. Geç başlayan yolları temizleme çalışmaları istenilen etkiyi yapmadı. Oysaki Başbakan’ın emri netti: ‘Kar tanelerini havada uçuşurken yakalayın!’ Anlaşılan bu emir daha çok espiri konusu olacak!
Bir gün boyunca yağan kar etkili oldu ve hayatı ciddi şekilde zorlaştırdı. Bayındırlık ve Bölgesel Kalkınma Bakanlığı tüm ülkede “kırmızı alarm” ilan etti, ağır taşıt araçlarına yola çıkma yasağı getirildi. Bulgaristan genelinde 600’den fazla okul tatil edildi, 10 belediyede kriz ilan edildi, 300’den fazla yerleşim yerine elektrik verilemedi.
Bir an şunu hayal edin. Türkiye’den herhangi biri Avrupa Birliği ülkelerinden birine gitmek için Bulgaristan’a giriş yapsa, onu hiç de hoş olmayan bir sürpriz bekliyor. Sınırda ‘AB’ye Hoşgeldiniz!’ yazısına rağmen ülkedeki yollar ‘pekte hoşgelmediniz’ diyor. Gözle görülür bir gerçekti ki, otobanları temizlemeye ancak kar kalınlığı birkaç santimetreyi geçtiğinde başlandı. Bazı yerlerde kar yağmaya başladığı birkaç saat sonra görevliler ancak otobanı temizlemeye başladı. Yetersiz organizasyondan dolayı Sofya’ya ulaşmak ciddi gayret istiyordu.
Başkentin sokaklarına ne demek lazım kar yağdığında? Geçen hafta temizlik şirketlerinin Sofya sokaklarındaki çalışmaları yine yetersiz kaldı. Büyük caddeler belli oranlarda temizlenirken semtlerdeki mahalle yolları ise hiç temizlenmedi! Toplu taşıt araçları geciktikçe soğuk havada vatandaşlarda sinirler çok ‘ısınıyor’! Ama hakkını teslim etmek lazım, otobüs duraklarında gözle görülür temizleme yapılmıştı. Peki ülkedeki diğer şehirlerde durum nasıldı? Başkentin durumu böyle ciddi iken bu soru gereksiz.
Benzer manzaraları karın daha az yağdığı zamanlarda da yaşadık. Çok değil, yeni yıldan birkaç gün sonra yağan kar ülkeyi felç etmeye yetmişti. Vatandaşlarda şikayetler çığ gibi, ama dertlerine derman yoktu. Bir büyüğümün anlattığına göre tam o zaman, Ruse’den Sofya’ya ailesiyle yolculuk yapmak zorunda kalmış. Normalde arabayla bu mesafeyi 3,5-4 saatte alırken o gün tam 7 saatte ancak gelebilmişler. Üstelik farklı güzergahtan geçerek. Ruse-Pleven-Hemus otobanını takip etmek yerine Ruse-Pleven-Vratsa yolundan ancak Sofya’ya ulaşmışlar. Sebep yağan kar! Asıl sebep ise otobanların zamanında temizlenmemesi. Doğal olarak kardan temizlenmeyen otobanlarda tıkanmalar oldu ve belli bir süreliğine kapatıldı. O zaman yetkililer suçlu olarak TIR şoförlerini göstermiş; ama daha sonra geri adım atarak, yolların yeterince temizlenmemesi nedeniyle yaşanan bu olaydan sonra vatandaşlardan özür dilemek zorunda kalmışlardı.
Benzer manzaralar bayram günleri, öncesi ve sonrasında da çok sık yaşanıyor. Kar yağmadığı halde. Sebep yine organizasyon yetersizliği. Trafik polislerinin gerekli önlemleri almamaları yolculukları daha da zorlaştırıyor.
En iyisi kar yağmaya başladığında Bayındırlık Bakanı Lilyana Pavlovan’ın ‘Gerekmiyorsa yola çıkmayın’ tavsiyesine uymak. Peki kış sporlarını sevenlere, dağcılara ve hastalara ne diyeceğiz? Neyse ki kışın bitmesine birkaç ay kaldı! TAYFUR HÜSEYİN, t.huseyin@zaman.bg